خواجه نصير الدين الطوسي
101
اخلاق محتشمى ( فارسى )
در نيايد ، و قناعت شمشيرى كه كند نشود ، يعنى : در رنج بيفزايد ؛ [ صبر با حوادث نبرد مىكند : و جزع از ياران روزگار است ] . ( 21 ) الجزع عند البلاء تمام المحنة . اصبر صبر الاكارم ، و تسلّ سلّو البهائم ! ترجمه : جزع نزدك بلا تمامى محنت است . صبر كن چنان كه كريمان كنند ! و اگر نه چون بهايم تسلى يا بى . ( 22 ) من صبر صبر الاحرار ، و الّا سلا سلّو الاغمار . الصّبر صبران : صبر على ما تكره ، و صبر عمّا تحب . ترجمه : هر كه صبر كند چون آزاد مردان ، و الا تسلى يابد چون نادانان . صبر دو صبر بود : يكى بر مكروه ، و يكى از محبوب . ( 23 ) الحمد للّه الّذى لو حبس عن عباده معرفة حمده على ما اولاهم من مننه المتتابعة ، و اسبغ عليهم من نعمه المتظاهرة ؛ لتصرّفوا فى مننه ، فلم يحمدوه ؛ و توسّعوا فى رزقه ، فلم يشكروه ؛ و لو كانوا كذلك ، لخرجوا من حدود الانسانيّة ، و لدخلوا فى حريم البهيميّة « 1 » . ترجمه : شكر آن خداى را كه اگر شناختن شكر از بندگان باز داشتى بر آنچه ميدهد از نعمتهاى پياپى و فراخ ، و شامل ميگرداند از كرامتهاى متواتر ، تا در در ميان نعمت او ميگرديدندى بىشكر او ، و به روزى او فراخ دستى مينمودندى ، بىآنكه آن را حقى گزارند بشكر و سپاس دارى ؛ مردم از حد مردمى بيرون شدندى ، و در حيز بهيمى آمدندى .
--> ( 1 ) - صحيفهء كامله ( دعاؤه فى التحميد للّه تعالى ص 24 ) - خواجه در ترجمه جمله را دگرگون ساخته است .